Con rắng vuông

Anh chàng nọ tính khoác lác đã quen. Bữa kia đi chơi về bảo vợ :
- Này kình ạ ! Hôm nay tôi đi vào rừng trông thấy một con rắn, chao ôi, to đến là to, dài đến là dài. Bề ngang thì chắc chắn là bốn mươi thước rồi, còn bề dài thì dễ đến hơn trăm thước.
Vợ không tin, nhưng cũng định trêu chồng một mẻ :
- Tôi nghe người ta nói có rắn dài đã nhiều. Nhưng làm gì có giống rắn dài như anh nói thế. Tôi nhất định không tin.
Chồng làm như thật :
- Thật quả có rắn như thế. Dài hơn một trăm thước thì chẳng đến, nhưng tám mươi thì nhất định.
Vợ bĩu môi :
- Cũng chẳng đến !
Chồng cương quyết :
- Tôi chắc chắn là nó dài sáu mươi thước chứ không ngoa.
Vợ vẫn khăng khăng :
- Vẫn không dài đến nước ấy đâu !
Chồng rút lui một lần nữa :
- Lần này tôi nói thật nhé. Con rắn dài đến bốn mươi thước, không kém một phân.
Vợ bò lăn ra cười :
- Con rắn anh thấy, bề ngang đã chắc chắn là bốn mươi thước, bề dài cũng lại đến bốn mươi thước không kém một phân thì chẳng hoá ra là con rắn vuông à ?

323

Thuốc mắc cổ

Người nhà giàu kia ngậm đồng bạc chơi, rủi quên nuốt mắc ngang cổ, chạy rước thầy tới cho thuốc.
Thầy rằng: "Có khó gì, mua một bộ bài cào về đốt đi, hoà với nước uống, còn ngoài thì lấy lá thuốc cứu đốt rồi nó ra".
Chủ nhà hỏi: "Sao vậy?"
Thầy rằng: "dễ hiểu quá: trong bị ăn cướp đánh ra, ngoài lửa chấy vô, tự nhiên bach nó phải lòi ra chứa sao!".394

Người lùn hơn vợ

Người lùn mới cưới vợ, lúc lên giàn, hôn vợ hơn một trăm cái mà vẫn chưa thôi.

Vợ hỏi sao vậy? Nó nói: "Chớ để tao xuống dưới rồi, mai tao lên chưa tới đây đa!"

371

Chồng keo vợ kiệt

Có một anh chồng rất keo kiệt. Một hôm đi làm được nửa đường anh sực nhớ chưa tắt chiếc đèn dầu ở nhà. Sợ vợ quên, anh lập tức quay về. Ðến nhà anh không dám vào, vì sợ mở cửa, cửa sẽ chóng hỏng. Anh đứng ngoài dặn vợ tắt đèn. Bà vợ nghe thấy tiếng chồng bèn trách: "Ði được nửa đường rồi mà còn quay về làm gì thêm mòn giày!". Anh chồng liền nói ngay:
- Không lo, tôi toàn xách giày thôi, chỉ đi đất về dặn mình tắt đèn đấy!.344

Thích Nằm Giữa

Có hai vợ chồng trẻ.  Anh chồng mải làm ăn, suốt ngày chỉ lo làm ra tiền, nên tối về hễ đặt lưng xuống giường là ngủ ngay.  Chị vợ nằm trằn trọc mãi mà không ngủ được.  Cuối cùng, chị đưa tay sang lay chồng.  Anh chồng tỉnh dậy hỏi:

    - Em cần gì thế?

    - Em chẳng cần gì cả, nhưng em nằm ngoài sợ ma lắm.

    - Sợ ma thì nằm vào trong để anh nằm ra ngoài.

    - Ứ ừ!  Nằm trong, nhỡ có trộm nó sờ vào người em thì sao?

    Anh chồng mệt, lại buồn ngủ, nghe vợ nói vậy liền nói như gắt gỏng:

    - Nằm ngoài sợ ma, nằm trong sợ trộm, thế em thích nằm chỗ nào?

    - Ứ ừ!  Em thích nằm ở giữa cơ.  Nằm ở chỗ giữa này này.

    (Dị bản: Có anh chàng lỡ độ đường gõ cửa nhà một bà goá chồng ngủ nhờ.  Nhà chật chỉ có một cái giường và một cái màn.  Ðầu tiên, anh ta nằm dưới đất, bà goá muốn bảo anh ta lên nằm chung nhưng sợ xấu hổ mới bảo "Muỗi nhiều lắm, tôi cho anh gửi cái chân vào màn".  Anh này thò chân vào màn, sau bà lại bảol "Cho gửi thêm cái tay, vì tay để trần vậy thì muỗi đốt chết".  Về sau, biết ý anh này bảo "Tay, chân gửi rồi, còn người cho gửi nốt".  Rồi, anh lên nằm giường chung với bà chủ).

304

Em Không Biết

Có cô gái nông thôn ra thành phố làm việc, rồi đua đòi theo kiểu thành phố.  Sợ mọi người biết là người gốc nông thôn nên cứ gặp bất kỳ cái gì thuộc về thôn quê là cô gái nói ngay là "Em không biết".

    Một lần đi chơi với người yêu ra ngoại thành.  Vừa bước vào cổng nhà người quen, một chú chó chạy ra sủa "gâu, gâu, gâu".  Cô ta nói với người yêu: - Con thú gì đẹp quá vậy anh, mà nom nó hung dữ vậy nhỉ?

    Anh con trai chưa kịp trả lời thì con chó chạy xổ tới nhảy lên định cắn.

    Hoảng quá cô gái bấu chặt lấy tay người yêu hét ầm lên:

    - Chết giờ!  Chết giờ!  Chó, chó, chó...

    (Dị bản: Phần trên của truyện cũng tương tự.  Khác ở chỗ cô gái nhìn con gà trống bảo là con chim gì to quá, đẹp quá, rồi bảo người yêu mua mang về nuôi.  Dọc đường, chẳng biết vì sao, gà xổ lồng chạy, cô ta cuống quá kêu ầm lên: "Ai bắt giúp gà!  Con gà").

303

Hỏi khách qua đường

Một ông thầy bói đi lạc đường, hỏi thăm khách qua đường.

Người ấy bảo :
- Thầy đi bói thì phải biết đường chứ? Thế lúc đi thầy không bói à?
Ông thầy bói đáp :
- Tôi đã bói rồi! Trong quẻ dạy: cứ hỏi khách qua đường thì biết!

388

Biết Rồi

Sau tiệc cưới, hai vợ chồng lên giường đi ngủ.  Anh chồng hỏi vợ:

    - Ðố em, chữ Hán dán trên tường là chữ gì?

    Cô vợ trả lời: - Chữ Hỷ.

    Anh chồng nói:  - Không phải!

    Cô vợ cười lại nói:

    - Ðúng rồi, không phải chữ Hỷ mà là Nhị Hỷ, Tam Hỷ, Tứ Hỷ chứ gì?

    Anh chồng vẫn lắc đầu.  Cô vợ ôm lấy chồng lại nói:

    - Nếu vậy là chữ Ngũ Hỷ.  Ngủ Hỷ, ngủ đi anh.

    Qua đêm, sáng hôm sau cô vợ ghé vào tai chồng thì thầm:

    - Biết rồi!  Chữ ấy không phải là Nhị Hỷ, Tam Hỷ, Tứ Hỷ, Ngũ Hỷ mà là chữ Sướng Hỷ, đúng không nào?

293

Mẹo thầy cúng

hai vợ chồng nhà nọ chỉ sinh được một con trai, nên rất thương yêu chiều chuộng.

Một hôm chẳng may nó bị ốm. Hai vợ chồng hoảng lên, vợ giục chồng đi mời thầy cúng. Thầy cùng đến, bắt bà mẹ phải nấu một nồi cơm nếp thật to. Cơm chín, thầy vắt hình một trăm con mèo. Còn nắm cháy, thầy vắt riêng một con, gọi là mèo ác.
Thừa lúc, người chồng đi chợ sắm sanh đồ lễ, thầy bảo bà mẹ bỏ con vào cối giã gạo, còn bà phải đứng giữ lấy cần cối. Thầy bày "mèo" lên bàn thờ để cúng, không cần chờ người chồng đem đồ lễ về. Cheng cóc cúng vái một hồi, thầy đem đãy ra, tay vơ từng con "mèo" bỏ đãy, miệng nói:
Một con mèo xeo vào đãy!
hai con mèo xeo vào đãy!
Ba con mèo xeo vào đãy!
...
Trăm con mèo xeo vào đãy!
Còn con "mèo ác" thầy uống nác (nước) thầy đi.
Thế là thầy xách cả đãy xéo luôn. Người mẹ đứng trên chày không biết làm thế nào được, thả chày ra thì chày dáng vào đầu con. Bà đành phải trơ mắt nhìn thầy đi và đứng đợi cho đến lúc chồng về. Mất tiền, mất công mà con vẫn không lành.

398

Xin mời thầy nội khoa

Xưa có một người tập bắn, nhỡ tay bắn phải đùi, mời thầy ngoại khao đến chữa. Thầy lấy dao cứa bỏ phần mũi tên ở ngời da, làm xong, đi về.
Người nhà hỏi:
- Ngoài da bây giờ phẳng rồi, nhưng còn cái phần mũi tên cắm sâu vào thịt thì làm thế nào?
Thầy nói:
- Cái ấy tôi chịu, xin mời thầy nội khoa!396

Gửi cô hàng xóm

Lại có một thầy đồ Nghệ khác làm gia sư cho một nhà nọ. bên cạnh nhà này có một chị hàng cóm goá chồng song còn trẻ đẹp, mặc dù đã có một cháu gái.
Thầy đồ ta muốn gạ gẫm đã gửi một bài thơ như sau:
Hỏi chị hoe này có biết không?
Cái xuân là cái thế gian chung
Coi chừng thói nguyệt còn ghê gớm,
Sao nỡ buồng hương để lạnh lùng.
Tại số, tại duyên hay tại phận,
Thương con, thương của hoặc thương chồng?
Hằng Nga chắc đứng trong trăng mãi,
Nào như chú Cuội cũng tình xong.

330

Chã giấu gì bác

Có một ông lâu ngày đến nhà ông bạn thân chơi. Khách chủ gặp nhau chuyện trò rôm rả.
Chủ kiếm trầu mời khách nhưng giữa cơi trầu chỏ có một một miếng.
Chủ khẩn khoản mời mãi, khách đành phải ăn.
Cách một thời gian sau, ông này nhớ bạn lại đánh đường sang thăm trả.
Thấy vạn đến, ông kia mừng lắm, mời lên nhà trên ngồi. Chuyện trò lại rôm rả.
Ông này cũng bày ra giữa cơi chỉ có mỗi một miếng miếng trầu và khẩn khoản mời.
Ông khách khen cái cơi đẹp và nể lời cầm miếng trầu lên tay ngắm nghía:
- Thứ cau của nhà bác chắc bổ vào dịp mưa nên nó lắm xơ nhỉ?
- Không đâu ạ, đó chính là miếng trầu mác mời tôi dạo nọ đấy ạ. Tôi ngậm nó nên nó hơi bị dập ra.

360

Chẳng thèm

Có một ông tuy đã đông con nhưng tính vẫn thích "tòm tem". Ðến kỳ vợ ông sinh nở đứa con thứ tư mới được có ba ngày mà đang đêm ông đã mò vào buồng vợ để mong được chiều... Nhưng vừa bước chân đến cửa buồng, bà vợ đã nói
tướng lên:
- Tôi mới ở cữ có ba ngày mà ông đã định vào à?
Vừa ngượng vừa tức ông chồng ấp úng chống chế:
- Thế à? Tớ tưởng bốn ngày hứ ba ngày thì tớ chẳng thèm...367

Chim bao gì mà cười

Có anh sợ vợ, một hôm ngủ trưa, chiêm bao, bỗng cười khúc khích. Vợ thấy thế đập dậy, hỏi:
- Chiêm bao gì mà cười?
- à! Mơ lấy được vợ lẽ.
Vơn nổi cơn ghen, túm lấy áo chồng làm ầm ĩ. Anh chồng hoảng quá, vội phân trần:
- Chuyện chiêm bao chứ có phải chuyện thực đâu mà làm thế.
- Muốn chiêm bao gì thì chiêm bao, chứ chiêm bao như thế thì không được.
- Thế thì từ nay không dám chiêm bao như thế nữa.
Vợ lại bảo:
- Ngộ sau cớ chiêm bao như thế mà không cười thì ai biết đâu.
Chồng làm ra vẻ hối hận:
- Vậy từ rày tôi không ngủ ngày nữa vậy.

363

Uống rược mà chết hót

Có một anh tính khí rất keo kiệt. Hễ nhà có giỗ, thì cứ đem những chén "hạt mít" ra để mời khách uống rượu.
Một khi, có bạn ở xa đến chơi, anh ta phải thết cơm rượu, cứ lối cũ giở ra.
Người khách biết ý, đương ngồi uống rượu, tự nhiên khóc hu hu lên. Anh kia ngạc nhiên hỏi làm sao đương vui lại khóc?
Người khách gạt nước mắt, đáp rằng:
- Tôi uống rượu, nhìn thấy chén, thì lại sực nhớ đến người anh em bạn thân của tôi, ngày xưa vì uống bằng chén con như thế nầy, mà phải chết oan.
- Làm sao thế?
- Tại chén nhỏ quá, vô ý nuốt cả chén, cho nên chết hóc.
Anh chủ nhà vội vàng thay ngay chén con, mà lấy chén to đem ra.

357

Chữ tiêu chữ lẻ

Có ông thầy đồ dốt, nhưng lại muốn học trò đến đông học nên hay xổ chữ.
Ai đến chơi ngồi chuyện là ông ta tìm cách hỏi cho được vài câu chữ nho, tuôn ra hàng tràng nhưng "chi hồ giả dã", ra vẻ ta đây học thông, lắm chữ.
Bà vợ ở trong nhà, nghe mãi, sốt ruột, một hôm, ngồi ăn cơm khẽ bảo chồng:
- Ông ạ! Ông có một dúm chữ thì để làm lưng làm vốn, chứ gặp ai ông cũng vung vãi ra như thế, còn gì nữa mà làm ăn.
Ông ta mắng vợ:
- Bà biết gì mà nói! chữ của thánh hiền có phải như tiền bạc đâu, cứ tiêu là hết. Với lại đó là mấy chữ lẻ, còn vốn của tôi thì tôi xếp trong bụng này kia mà. Tôi chỉ tiêu những chữ lẻ đấy chứ!

340

Cha cố và sư ông thi tài

Một ông cha thấy sư đang đăng đàn làm lễ, muốn xỏ ông sư, đọc luôn một vế câu đối:
Sư ông đăng đàn, vãi ra kia, tiểu ra đấy.
Vãi vừa có ý bà vãi, vừa có ý đại tiện, tiểu vừa có ý chú tiểu, vừa có ý tiểu tiện.
Nhà sư cũng không vừa, chờ hôm chủ nhật thấy cha đang rửa tội mới vào nhà thờ đối lại:
Cố cha rửa tội, tra đằng trước, sờ đằng sau.
Câu đối lại cũng tài tình! Cha có hai ý : ông cha, và "tra" vào, sờ cũng có hai ý : bà sơ (soeur) và sờ mó.
Cách chơi chữ của cả hai người đều hiểm cả.380

Em Không Giận Nó

 Có anh chồng rất thương yêu vợ, nhưng tính tình lại cục cằn thô lỗ, việc gì trái ý là y như rằng mắng chửi, thậm chí đôi lần còn đánh cả vợ nữa.

    Một hôm, ban ngày hai vợ chồng cáu gắt nhau rồi dẫn tới xô xát.  Ban đêm, vợ giận nằm quay lưng lại với chồng.  Anh chồng lúc này nguôi cơn giận và bắt đầu làm lành.

    Ðầu tiên anh đưa chân gác lên hông vợ.  Chị vợ hất chân xuống và nói:

    - Không cho gác, chân này ban ngày đá người ta còn gác nỗi gì?

    - Anh chồng bỏ chân xuống và lại tiếp tục làm lành bằng cách choàng ôm lấy lưng vợ.  Chị vợ lại gỡ tay ra nói tiếp:

    - Ứ cho  ôm, tay này ban ngày định đánh người ta còn ôm iếc nỗi gì?

    Anh chồng không ôm vợ nữa nhưng cố nằm sát và hôn vào cổ vợ.  Anh lại bị vợ đẩy ra và nói:

    - Ứ ừ!  Không cho hôn đâu, cái mồm này ban ngày mắng người ta còn gì.

    Anh chồng đành nằm im.  Một lúc sau, chợt nghĩ ra rồi bật hỏi:

    - Cái gì của anh ban ngày nó không đúng vào người em thì em không giận nó chứ gì?

294

Chân Chính, Chân Phụ

Một anh bộ đội đóng quân ở làng quê và phải lòng yêu một cô gái người làng ấy.  Vốn là lính - là người đàng hoàng, đứng đắn nên anh đến nhà người yêu bao giờ cũng chào hỏi gia đình, nếu có muốn đi chơi bao giờ cũng xin phép.  Khổ một nỗi, ông già của người yêu rất kh ó tính, dẫu biết anh là người tốt nhưng ông vẫn xét nét, ngăn chặn.

    Một bận, anh tới chơi, cô gái ở trong bếp, còn ông bố thì đang bực tức việc gì.  Anh chào, ông già đáp "vâng".  Anh ta lân la cưa cẩm:

    - Dạ thưa bác, hôm nay bác có khoẻ không  ạ?

    - Cảm ơn!  Sức khoẻ của tôi đang ở trong bếp kia kìa, anh vào đó mà hỏi.

    Tưởng ông già đùa, anh lại nói tiếp:

    - Dạ, thưa bác... cháu xin phép bác cho cháu đưa em sang đơn vị để xem văn nghệ có được không ạ?

    - Không văn nghệ, văn gừng gì hết.  Tôi còn lạ gì cái vở của các anh, lấy lý do này lý do kia.  Ai biết anh đưa nó đi xem hay là anh đưa ra bụi ra bờ nào đó để nhỡ nó ễnh cái bụng lên thì chết tôi à...

    Anh bộ đội nghe vậy thanh minh:

    - Dạ, sao lại dám vậy ạ!  Thưa bác, chúng cháu phải giữ cho nhau, vì cháu yêu một tình yêu chân chính chứ ạ.

    Ông già cười và mỉa mai:

    - Tôi biết anh là chân chính rồi, mà tôi có sợ cái chân chính của anh đâu.  Tôi chỉ sợ cái chân phụ... của anh thôi.  Cái chân chính thì anh giữ được, còn chân phụ... anh làm sao giữ nổi?

298

Ân Hận

Ở một làng nọ có một chị kén chọn quá mà hoá ra muộn chồng. Mãi tới ngoài ba mươi tuổi mới lấy được chồng.     Ðêm tân hôn, sau cuộc ân ái xong thì chị ta bưng mặt khóc nức nở. Anh chồng thấy vợ khóc, thương tình, cố gắng an ủi. Anh ta nói:

    - Anh làm em đau lắm phải không? Anh xin lỗi.

    - Không đau! Chị vợ vùng vằn trả lời. Anh chồng lại kiên nhẫn thuyết phục:

    - Con gái, ai mà chẳng phải lấy chồng. Em trao cho anh đời con gái thì có gì mà phải ân hận, phải khóc?

    Nghe nói vậy, chị vợ càng khóc to hơn:

    - Vâng! Ðúng là em ân hận. Nếu biết lấy chồng mà được sướng như thế này thì em đã lấy chồng từ mười năm trước rồi mới phải.

    (Truyện này có một dị bản khác là: Có một anh lấy vợ muộn, đêm tân hôn, sau khi ân ái xong cũng ôm mặt khóc. Chị vợ thấy chuyện ngược đời, vì xưa nay người khóc phải là con gái, nên chị vợ bảo chồng: "Phụ nữ chúng em là người mất thì mới đáng khóc, còn đàn ông, là người được còn khóc nỗi gì?". Anh chồng trả lời: "Anh khóc đâu phải vì chuyện "được, mất" mà bởi vì ân hận, nếu anh biết lấy vợ mà sướng thế này thì anh lấy ngay từ hồi cha mẹ anh ép lấy cô bé ở quê rồi".
    Một dị bản khác có nội dung tương tự truyện trên nhưng khác ở chỗ, cô vợ lại không khóc ở đêm tân hôn mà sau đêm tân hôn về khóc bắt đền mẹ...).

297